* سرهنگ سيرتي – معاون اجتماعي و ارشاد نيروي انتظامي استان گيلان
متاسفانه در دهه اخير روابط نامتعارف ميان دختر و پسر در كشور ما همواره به صورت يك مسأله و معضل اجتماعي مطرح بوده و والدين و مسؤولان مدارس پيوسته در اين چالش قرار گرفته اند كه چگونه بايستي از ايجاد و گسترش روابط نامتعارف بين دختر و پسر تا رسيدن به زمان مناسب براي ازدواج جلوگيري كنند و همچنين براي والدين آنها به خصوص اولياء دختران اين سؤوال دائم در ذهن آنها تداعي مي كند كه چگونه بايستي بيانديشند تا نوجوانان به شكل غيرمتعارف با افراد غير همجنس ارتباط برقرار ننمايند.

با اين مقدمه ضرورت ارائه اين بحث براي سلامت جامعه و خانواده ايراني امري ضروري و لازم است ولي بايد به اين واقعيت اذعان كرد كه با توجه به پيچيدگي موضوع اين بحث مي تواند از زواياي گوناگون مورد نقد و بررسي قرار گيرد. ابتدا اگر تعريفي از ارتباط داشته باشيم مي توان ارتباط را فرآيندي دانست كه طي آن اطلاعات، معاني و احساسات از طريق پيام هاي كلامي و غير كلامي با ديگران در ميان گذارده مي شود. قابل ذكر است كه در تمام انواع روابط انساني مانند رابطه اقتصادي، خانوادگي و اجتماعي و غيره وجود عقد و پيمان امر ضروري است، زيرا طرفين را در مقابل يكديگر متعهد و مسؤوليت پذير مي كند و از طرفي عقد و پيمان حد و مرز بين ارتباطات را معين و مشخص مي سازد. در تعريف ارتباط دختر و پسر اين ارتباط از نوع ارتباطات بين فردي است و از منظر ديدگاه عقل و از ديدگاه عرفي و همچنين بر مبناي نظريه هاي جامعه شناختي و روان شناختي، ارتباط و دوستي با جنس مخالف ارتباطي است كه در آن دو جنس مخالف با برخورداري از تمايلات و كاركردهاي جنسي در قالب كلامي و غيركلامي (حركات بدني، وضعيت جسمي و...) به ارائه و دريافت پيامي مي پردازند كه محتوي آن را بيشتر محبت، صميميت و عاطفه و عشق و... شامل مي شود. تجربه نشان داده است اين گونه ارتباطات به سمت توسعه پيش مي روند و كمتر حد و مرز شخصي را دارا هستند پس نتيجه مي توان گرفت اين گونه ارتباطات بندرت در يك سطح متوقف مي شوند و غالباً رو به توسعه و گسترش هستند و باعث ايجاد وابستگي متقابل در افراد مي شوند و بهداشت رواني نوجوانان بخصوص سلامت رواني و سازگاري فرد خانوادگي و اجتماعي آنان را بشدت تهديد مي كند. اگر از ابعاد روان شناختي به روابط دختر و پسر نگاهي داشته باشيم، از آنجايي كه شيوع روابط دختر و پسر در دوران پرتلاطم نوجواني و اوايل دوران جواني بيشتر مشهود است. لذا ضروري است با توجه به ويژگي هاي روانشناختي دوران نوجواني اين پديده مورد بحث و بررسي قرار گيرد و از آنجايي كه نوجوانان بحران هويت را تجربه مي كنند. يكي از ابعاد مهم بحران هويت بحران هويت جنسي است كه نوجوانان بايستي براي كسب هويت جنسي مورد جنسيت خويش و نقش هاي مربوط به آن نيز به شناخت و تصور روشني دست پيدا كند. به عنوان مثال: بشر بايستي به اين نكته واقف شود كه مرد كيست و چه خصوصياتي لازم است داشته باشد؟ و به تصوير روشني برسد. علاوه بر اين در اين فرآيند وظيفه پسر يا مرد در مقابل دختر يا زن نيز اجزاي اين هويت يابي است يا به عبارت ديگر نوجوان بايستي به اين نكته التفات و واقف باشد كه در مقابل جنس مخالف چه وظايفي دارد. در صورتي كه فرآيند هويت يابي جنسي به خوبي طي شود رفتار او داراي توازن و تعادل خواهد بود و در غير اين صورت دچار آشفتگي مي شود كه در اين زمينه با مسائل و مشكلات عديده اي روبرو خواهد شد. از طرف ديگر از آنجايي كه دوره نوجواني و اوايل دوران جواني دوران بروز احساسات و هيجان زودگذر و عشق رمانتيك بالاخص در دختران است در اين دوره بيشتر نوجوانان احساسي هستند تا منطقي و متاسفانه آنچه در اين دوران تصميم گيرنده است احساسي است و نقش عقل و منطق در اين قبيل تصميم گيري ها موقف و سطحي است. لذا با توجه به اين واقعيت روانشناختي كه فضاي رواني و تار و پود وجود يك دختر نوجوان را محبت، هيجان و عشق رمانتيك فرا گرفته كه اين فرآيند براي تكامل غريزه مادري در دختران نوجوان امري ضروري و حياتي است. بنابراين در صورتي كه در اين دوران دوستي ها حد و مرزي نداشته باشد چه بسا اين دختران خيلي زود به جنس مخالف وابسته مي شوند و در نهايت فيدبك و خروجي آنان كه دوران عشق رمانتيك را تجربه مي نمايند به صورت غير مستقيم آن را در معشوق خود جستجو خواهد نمود.
نتيجه گيري:
در برقراري روابط غير متعارف ميان دختر و پسر هر دو جنس به طور توأمان آسيب مي بينند، ليكن دامنه و شدت آن در دختران در مقايسه با پسران به مراتب بيشتر مي باشد.
به عنوان مثال: اگر دختري با بي وفايي و ترك رابطه پسر رو به رو شود دچار سرخوردگي رواني شده و تا مرز افسردگي و جنون پيش مي رود، زيرا اينگونه دختران شأن و كرامت خود را آن چنان آسيب ديده مي انگارند كه در نهايت از خود متنفر شده و عزت نفس آنان به طور جدي به مخاطره مي افتد.
راهكارهاي پيشگيرانه بروز آسيب در روابط غير متعارف دختران و پسران:
1 – كسب آگاهي و دانش از واقعيت هاي جنس مخالف
2 – پيشگيري از خيال پردازي و آرمان گرايي در مورد جنس مخالف به عبارت ديگر نوجوان بايستي مرز بين واقعيت و خيال پردازي را تشخيص دهند.
3 – حفظ و رعايت حدود شرعي و مرز حلال و حرام در برخورد با جنس مخالف توسط نوجوانان
4 – قبل از عقد شرعي بايستي از برقراري روابط صميمانه اجتناب نمود.
گسترش روابط پنهاني و زيرزميني با جنس مخالف و عدم مشورت با والدين و برقراري روابط پنهاني پيامدهاي سوء زير را داشته باشد:
الف – اذهان و قضاوت مردم و جامعه نامطلوب تلقي مي شود.
ب – ديوار اعتماد والدين را خدشه دار مي سازد.
ج – بهداشت رواني افراد را به مخاطره انداخته و باعث ايجاد لغزش هاي ديگر در آينده مي شود.