از امروز طرح امنیت اجتماعي در استان هاي شمالي اجرا مي شود * زهرا اسلامي
تصوير مادر بزرگ در خاطرات كودكي ام كه اهل شمالم و مازني زيباست. مادر پدر با چارقد بلندي كه تا روي آرنج ها مي آمد و يك دور از دور سرش عبور مي كرد و پر آن زير چانه اش محكم مي شد موهايش را مي پوشاند. مادر بزرگم بلوزي مي پوشيد كه بلندي اش تا روي زانوها مي رسيد شلوار گشاد، جليقه و شليطه پرچين و رنگارنگ از او زني محجبه مي ساخت اما سنتي، شاد و سرزنده.
بانوان همسايه مادر پدرم نيز اينگونه مي پوشيدند در سالهاي نه چندان دور! يادش بخير حالا ديگر اين نوع پوشش زنان مازني فقط در موزه ها، بعضي جشن ها و آيين هاي سنتي ديده مي شود. اما خاطر من و شايد تعداد زيادي از دختران و زنان اين ديار مملو از پوشش هزار رنگ و قشنگ مادر بزرگ ها و مادر مادر بزرگهايمان است!
زنان مازندراني و اغلب زنان شمالي به دليل نوع زندگي، كشت و كار، نزديكي مزرعه و خانه در تاريخ اين سرزمين آزادانه تر از ساير زنان اقوام ايراني زيسته اند. چنانكه در تاريخ، فرهنگ و جامعه شناسي كاملا مشهود است. زنان مازندراني علي رغم اين شيوه زندگي همواره شاد، پر تحرك، با حجاب و عفاف بوده اند و البته اين مسأله بدان معني نيست كه در حال حاضر زنان در اين ديار از صفات ياد شده محرومند!
پوشش زنان متأثر از تحولات كشور
اكنون جامعه دختران و زنان مازندراني نيز همچون ساير زنان ايراني طي سالهاي گذشته تحت تأثير تغيير و تحول كشور در زمينه هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي قرار گرفته است و تغيير نوع پوشش اين بانوان در سالهاي اخير نيز متأثر از اين تحولات است.
اين سالها با آغاز فصل گرما، پوشش و به نوعي حجاب بانوان در كشور دچار مسايل عديده اي شده كه ساير بخش ها را تحت الشعاع قرار داده و منجر به برنامه ريزي و زمينه سازيهاي فرهنگي، برخورد و… گرديده است.
برخورد با بدحجابي از اول ارديبهشت در تهران، هفته دوم در استان ها
روزهاي آخر فروردين ماه سالجاري بود كه از طريق رسانه ها اعلام شد بناست از اول ارديبهشت ماه در تهران و از هفته دوم ارديبهشت نيروي انتظامي در استان هاي كشور با مظاهر فساد اجتماعي از جمله بدحجابي برخورد كند!
و اينگونه بود كه دوباره مسأله حجاب زنان، تهاجم فرهنگي، بدحجابي، بهره برداري سياسي از برخورد با بدحجابي، ارتباط حوزه فرهنگ و سياست و… سر زبان ها افتاد و به تبع عكس العمل ها و بعضا برداشت هاي جناحي و سياسي و… بحث روز شد!
در اقوام مختلف ايران چادر، چاقچو و لباس هاي بلندي كه هنوز در ايالات و اقوام ساكن زاگرس و حتي روستاهاي كوهپيايه اي مازندران به جاي مانده اگرچه شاد و رنگارنگ اما پوشيدگي كاملي را براي زنان به همراه داشته است.
رواج چادر از 300 سال پيش
از حدود 300 سال پيش از زمان صفويه كه اوج فرهنگ و تمدن اسلامي در ايران كهن است طي فرمان 90 ماده اي كه توسط شاه طهماسب درباره وضعيت فرهنگي زنان از جمله حجاب تدوين شده بود حجاب از قانون به فرهنگ تبديل و چادر به عنوان پوشش زنان در ايران رايج شد.
اما آنچه كه مهم و صد البته قابل تأمل و پي گيري است چگونگي اين تغيير پوشش ها و تبديل لباس هاي سنتي و ايراني و اسلامي به مانتوهاي تنگ و كوتاه با مدل هاي عجيب و نه چندان دلچسب، شال هاي با عرض كمتر از 20 سانتي متر، شلوارهاي …. از آرايش هاي تند و تيره و رنگ موهاي اروپايي و آن چناني هم كه نگوييم بهتر است!
موضوع گزارش تا حدودي تكراري به نظر مي آيد اما از آنجا كه لباس يكي از ابتدايي ترين نيازهاي انسان در همه تاريخ بوده و فطرت آدمي متمايل به پوشيدگي و زيبا پسندي است پرداختن به آن در زمانه اي كه تنوع و زيبايي ظاهري جزو مهم ترين امتيازات انسان ها به شمار مي رود ضروري است.
اينطوري مي پوشم چون ديگران مي پوشند!
ندا ـ م 17 سال دارد و نوع لباس پوشيدنش از همان مدل هايي است كه احتمالا از آغاز طرح برخورد نيروي انتظامي با بدحجابي با تذكر مواجه خواهد شد! راستش از طرح سووال پيرامون سوژه گزارشم ترديد داشتم اما توقف در يكي از كافي شاپ هاي شهر اين ترديد را رفع و فرصت را برايم فراهم كرد. ندا ابتدا پافشاري مي كند و مي گويد دوست دارم اينطوري لباس بپوشم چون خواهرم، دوستانم و دخترهاي فاميل همينطوري مي پوشند اغلب دخترهايي هم كه توي خيابان ها مي بينيم هم مثل ما مي پوشند! لباس هاي آماده تو فروشگاهها هم اين مدلي هستند تازه خياط ها هم عادت كرده اند تنگ و كوتاه بدوزند خودمان هم كه خياط نيستيم و فرصت هم نداريم جور ديگري لباس بدوزيم.
او از اينكه مورد توجه ديگران قرار بگيرد احساس رضايت مي كند و مي افزايد: به نظرم همه دوست دارند ديگران به آنها توجه كنند كسي از توجه بدش نمي آيد!
جذابيت لباس ها كنجكاوي و رقابت بين نوجوانان
ام البنين اندرواژ 28 ساله است و معاون يكي از دبيرستان هاي دخترانه و دولتي استان، هم خيلي جوان است و هم روزانه با دختران نوجوان زيادي در ارتباط مستقيم و مستمر.
او نخستين دليل استفاده از لباس هاي نامناسب توسط دختران جوان را جذابيت اين لباس ها، كنجكاوي و رقابت بين نوجوانان در به كار بردن آنها و زيباتر جلوه دادن و به تبع دستيابي به امتيازات بهتر و بيشتر در جامعه بويژه همسري با ظاهر امروزي تر مي داند.
وي مي گويد: هنوز فصل تابستان و گرما آغاز نشده فروشندگان با در معرض فروش قرار دادن لباس هايي با مدل ها و اندازه هاي جورواجور و ارائه آنها روي مانكن ها نوجوانان و جوانان ما را تحريك كرده و استفاده از اين نوع لباس ها را ترويج مي كنند.
تداوم برخوردها، موثر در جلوگيري از اشاعه فرهنگ غير ديني
اندرواژ تداوم برخوردها در جلوگيري از اشاعه فرهنگ غير ديني را موثر مي داند و مي افزايد: همچنين بايد مانع ورود لباس هاي نامناسب به بازار و صدور مجوز كليپ هايي كه دختران با پوشش آنچناني در آن حضور دارند، شد و مهم تر اينكه از ورود افراد بدحجاب در محافل عمومي نظير رستوران، سينما، كافي شاپ، فروشگاه، تاكسي، دانشگاه و مدارس جلوگيري شود. يقينا اگر همه افراد جامعه دست به دست هم دهند بانوان بدحجاب تنبيه مي شوند از طرفي بايد با افرادي كه عمدا مسبب اشاعه فساد و ترويج بي حجابي مي شوند برخورد قاطع شود و همانطوري كه براي ساير جرايم اجتماعي حد انتخاب شده در اين باره نيز حد انتخاب شود.
طي اجراي تحقيق جامع علمي كه دفتر امور بانوان استان مازندران درباره علل عدم رعايت حجاب بين اقشار مختلف بانوان اعم از خانه دار، شاغل، دانش آموز، دانشجو و... انجام داده است تبيين نشدن مباني نظري، فلسفه حجاب عدم ارائه علمي، آماري و ملموس آثار و نتايج مثبت حجاب در افراد، خانواده و اجتماع، روشن نشدن آثار بدحجابي و عوارض و پيامدهاي آن براي دختران جوان و زنان در اقدامات فرهنگي مستمر و پيگير همچنين نقش الگويي صدا و سيما، افراط و تفريط، بي توجهي و كم توجهي مسوولين نسبت به اجراي قانون و داراي ارزش بودن بعضي ناهنجاريها در جامعه به عنوان دلايل بدحجابي از سوي زنان اعلام شده است.
زهرا شرف الدين سالها مدرس حوزه و دانشگاه است و اكنون عهده دار مسووليت مشاور استاندار مازندران در امور بانوان و جوانان است او جهل نسبت به فلسفه حجاب و عدم پاسخگويي به شبهات عفاف و حجاب را دلايل اصلي بدحجابي عنوان مي كند و مي گويد: در بعد نظري، جامعه تحت تأثير بمباران شبهات فرهنگي است و چنان القاء شده كه گويي اسلام به زنان ظلم مي كند و قوانين حقوقي نسبت به زنان ظالمانه است در بعد عملي نيز فساد از طريق مختلف نظير فيلم، ماهواره، اينترنت، اسلايد و… گسترش مي يابد.
نبايد تازه از حجاب براي بچه هايمان بگوييم
شرف الدين با بيان اينكه با گذشت 28 سال از انقلاب اسلامي ما نبايد تازه از حجاب و چگونگي آن با بچه هايمان حرف بزنيم بلكه بايد به جهانيان بگوييم چگونه حجاب كنند دليل اين مسأله را قرار گرفتن در موضع انفعال مي داند و مي گويد: مربيان و مبلغين بايد با ادبيات و روان شناسي نسل تنوع طلب نوجوان آشنا باشند و حجاب و عفاف و شبهات آنرا از زواياي ديد جوان و نوجوان امروز ببينند و با شيوه خودشان به آنها پاسخ بدهند.
دين و مفاهيم مذهبي بايد در قالب برنامه هاي جذاب ارائه شود و كار فرهنگي و آموزش صحيح متناسب با نيازها انجام شود.
طرح پويش اقدامي فرهنگي
مشاور استاندار مازندران در امور بانوان از اجراي طرح پويش كه طي آن تعدادي از بانوان آموزش ديده در دوره هاي احكام، اخلاق، روان شناسي جوان و نوجوان با شركت در مدارس، همايش ها، دانشگاهها، جلسات بانوان و… و برگزاري كلاس هاي آموزشي و جلسات گفتمان درصدد پاسخگويي به شبهات عفاف و حجاب بر مي آيند به عنوان يكي از اقدامات فرهنگي در استان ياد كرد.
مهر و قاطعيت باهم باشد
مبارزه ظاهري و سطحي با بدحجابي ساده و مبارزه با معلول به جاي برخورد با علت مي تواند آسان ترين شيوه ها باشد برخورد مقطعي با بدحجابي موجب تشديد ناهنجاريها مي شود اما تداوم برخوردها آنهم به شيوه اي صحيح با درهم آميختن مهر و قاطعيت و مبارزه اصولي با تهاجم فرهنگي كه بخشي از آن مبارزه با بدحجابي است بي شك اصلاح جوانان را سبب خواهد شد.
از آموزش و فرهنگ سازي غافل نباشيم
شرف الدين معتقد است نيروي انتظامي و دستگاه قضايي در برخورد با بدحجابي مي بايست بازخورد و نتايج مثبت و منفي اين طرح طي سالهاي گذشته را در برنامه ريزي جديد لحاظ كنند. يقينا در اين برخوردها نبايد با هر كسي كه ظاهر نامناسب دارد با يك شيوه برخورد كرد چرا كه بيشترين دليل افراد با پوشش نامناسب ناشي از جهل و تحت تأثير جو عمومي بوده و قصد آن ترويج بي حجابي نيست ولي با افرادي كه مغرضانه عمل مي كنند و قصد ترويج فساد و فحشا و تضعيف روحيه مومنين و اشاعه فرهنگ بي حجابي دارند مي بايست برخورد قاطعانه شود. ضمن اينكه نبايد از آموزش و فرهنگ سازي در همه سطوح جامعه غافل شويم.
بانوان مازني مي گويند…
بانوان مازني مواردي نظير وجود لباس هاي نامناسب در بازار، عدم تنوع پوشش اسلامي، رقابت در متمدن جلوه كردن، عدم توانمندي معلمان ديني و پرورشي در پاسخگويي به شبهات، نبود نظارت كافي از سوي خانواده ها، بي توجهي به حجاب مردان، حس تجمل گرايي، غرب زدگي، ضعف اعتقادي و ايماني، مبارزه منفي و جلب نظر مردان، عدم وجود سياستهاي تشويقي و تنبيهي مناسب، عدم برخورد جدي نيروهاي انتظامي و قضايي را در بدحجابي موثر دانسته اند.
تبديل مدگرايي و بدحجابي به ارزش
معصومه فرجي يكي از بانوان شاغل استان است و مدتي عهده دار مسووليت مشاور مديركل فرهنگ و ارشاد مازندران در امور بانوان بوده وي با بيان اينكه بايد سرمنشاء مشكلات موجود و ضعف ها را شناسايي كرده و سپس در جهت رفع آنها اقدام نماييم مي افزايد: متأسفانه امروز در جامعه ما ناهنجاري، مدگرايي و بدحجابي به نوعي ارزش محسوب مي شود و در بعضي موارد بانوان با حجاب و پوشش چادر غير متمدن جلوه مي كنند كه اين امر نشانگر عدم ارائه آموزش صحيح درباره حجاب، نوع پوشش و كمرنگ شدن مسايل ايماني و اعتقادي در بعضي از خانواده هاست.
وي معتقد است وقتي آمريكا و غرب از نظر خودشان نمي توانند به لحاظ نظامي با ايران مقابله كنند از طريق تهاجم فرهنگي، بدحجابي، مواد مخدر و ماهواره وارد عمل شده و فرهنگ جوانان ما را مورد حمله قرار مي دهند.
بانوان محجبه تشويق شوند
فرجي نيز با برخورد همراه با ملايمت و ملاطفت با خاطيان و بانوان بدحجاب تأكيد مي كند و مي گويد: زور و اجبار در اغلب موارد نتيجه عكس داشته و اقدامات ضربتي و كوتاه مدت نيز راه به جايي نخواهد برد. فرهنگ سازي و ارتقاء سطح فرهنگ عمومي و تشويق بانوان محجبه در مبارزه با بدحجابي موثر است.
طرح امنيت اخلاقي طرح جديدي نيست
سومين روز آغاز به كار طرح امنيت اخلاقي در تهران بود كه به سراغ فرماندهي نيروي انتظامي استان مازندران سردار مهدي توكلي رفتم. سردار عليرغم مشغله فراوان از گفتگو پيرامون طرح ياد شده استقبال كرد. فرمانده نيروي انتظامي مازندران با بيان اينكه طرح امنيت اخلاقي طرح نو و جديدي نيست و برخورد با مفاسد اجتماعي و پديده هاي زشت ضد اخلاقي جزو وظايف و مديريت هاي ذاتي جمهوري اسلامي است مي گويد: هر ساله كه با شروع فصل گرما و تغيير شرايط محيطي شاهد رشد برخي از پديده هاي ضد ارزشي هستيم كه به تبع آن فعاليت هاي نيروي انتظامي متناسب با شرايط جامعه تغيير كرده و همراه با رشد ناهنجاريها كه بدحجابي يكي از آنهاست تشديد فعاليت ها جهت جلوگيري از آلودگي در جامعه صورت مي گيرد.
سردار توكلي مي افزايد: اين طرح شامل همه موارد ضد اخلاقي مثل برخورد با شبكه هاي اصلي تهيه و توزيع مشروبات الكلي، فيلم هاي مبتذل و مستهجن، شبكه هاي دستيابي به حريم خصوصي خانواده ها و سرقت فيلم هاي خانوادگي و سوء استفاده از آن ها، باندهاي اغفال دختران، بدحجابي و… است.
حفظ امنيت اخلاقي، بيشترين درخواست مردم
وي با بيان اينكه بر اساس نيازسنجي اجتماعي از طريق تلفن 197 بيشترين درخواست مردم، حفظ امنيت اخلاقي در جامعه است مي گويد: براي مقابله با ناتو فرهنگي كه يكي از شگردهاي استكبار عليه نظام است قطعا نيروي انتظامي به عنوان متولي امر بدون حمايت مردم توفيق قطعي حاصل نخواهد كرد. مردم اولين پشتوانه نيروهاي ما هستند. قوه قضاييه، صدا و سيما، رسانه ها، مسوولين فرهنگي با توجه به مصوبات شوراي فرهنگ عمومي، آموزش و پرورش، دانشگاهها، سازمان هاي فرهنگي، شعبه هاي ويژه كه براي حفظ امنيت اخلاقي استان هاي شمالي تشكيل شده اند نيروي انتظامي را همراهي و حمايت خواهند كرد.
با بدحجاب ها در سه مرحله برخورد مي شود
فرمانده نيروي انتظامي مازندران به طرق مختلف برخورد با افراد بدحجاب اشاره كرده، مي افزايد: در بخش اول نيروي انتظامي به عنوان عامل به امر به معروف بوده و با كساني كه از هنجارهاي پذيرفته شده در جامعه از روي ناآگاهي و به دليل عدم توجيه و اطلاع اجتماعي عدول كنند بصورت تذكر زباني برخورد مي شود در مرحله دوم، برخورد انتظامي با اين افراد است كه با حضور خانواده از آنها تعهد اخذ مي شود و در مرحله سوم نيروي انتظامي به عنوان ضابط قوه قضايي پس از دستگيري افراد و تشكيل پرونده آنها را به مراجع قضايي تحويل مي دهد و بر اساس آمار طي سال گذشته در مازندران با 11700 نفر از افراد برخورد شده است.
وي خاطرنشان مي كند: اجراي طرح مسوول سازي اجتماعي در بخش هاي مختلف خدماتي و اداري در سطح كشور از جمله رستوران ها، هتل ها، بازار، سينما و … مسوولين صنوف موظفند در رعايت حفظ شوونات اسلامي و حجاب از پذيرش افراد بدحجاب جلوگيري نمايند در غير اين صورت بايد پاسخگو باشند.
گرايش به ارزش ها افزايش يافته است
سردار توكلي برخورد نيروي انتظامي با بدحجابي را موثر مي داند و معتقد است شرايط جامعه رو به بهبود است و گرايش به ارزش ها در جامعه افزايش يافته است و اين برخوردها زماني موثرتر خواهد بود كه آحاد مردم و حاكميت بيايند پاي كار و هر چقدر همكاري بين بخشي و مردم بيشتر باشد طرح موفق تر است.
وي آموزش، توجيه اجتماعي و گسترش دين باور را در جهت كاهش ناهنجاريها ضروري مي داند و مي گويد: فطرت پاك بشر بدنبال پاكي است و همه بايد تلاش كنيم اين بستر فراهم شود.
روزگار سرد و ماشيني امروز نيازمند پوشش شاد و گرم ديروز
بستر سازي فرهنگي پيرامون پوشش و لباس بانوان ايراني در جامعه اي كه حضور زنان در بخشهاي گوناگون آن در حال افزايش است يكي از ضرورترين مسايل فرهنگي و اجتماعي است كه بايد بدان پرداخته شود و با برنامه ريزي صحيح، راههاي برون رفت از معضل بدحجابي و پيامدهاي آن را طي نمود.
سرزمين كهن ايران زمين كه يكي از متمدن ترين كشورهاي جهان است داراي الگوهاي بي شماري و پر شماري در موارد مختلف از جمله پوشش و حجاب زنان است. ايران با وجود اقوام متفاوت و تنوع در نوع پوشش همچنين وجود فرهنگ ديني و اسلامي در لباس زنان و دختران جزو غني ترين فرهنگ ها در تنوع پوشش و پوشيدگي است.
دختران و زنان مازني نيز از ديرباز با لباس هاي زيبا، هزار رنگ سنتي و البته پوشيده زبانزد بوده اند.
امروز ورود به هزاره سوم و شتاب يافتن موتور توسعه در جامعه ايراني نبايد ما را و زنان ما را از پوشيدگي و حجاب غافل كند.
ارائه الگوهاي صحيح و جذاب در دسترس قرار دادن لباس هاي ايراني و اسلامي با قيمت مناسب و ضد ارزش شمردن بدحجابي همچنين برخورد صحيح و سنجيده با پديده بدحجابي مي تواند جزو راهكارهاي مناسب در اين باره باشد.
كاش كاري كنيم تصوير مادر بزرگ هاي مازني با آن لباس هاي قشنگ بومي، تنها در خاطر كودكي من و زنان و دختران اين ديار باقي نماند. روزگار سرد و ماشيني امروز نيازمند پوشش گرم و شاد و پوشيده ديروز است!
|